Sedir Ağacı ile İlgili Bilinmesi Gereken Herşey

Botanik bilimde Cedrus Libani olarak geçen sedir ağacı, özellikle yeni yıl kutlamalarında süslenerek hazırlanan ağaçlar olarak karşımıza çıkar. Piramide benzeyen bir görünüme sahip olan sedir ağaçları, ülkemizde de yetişen önemli orman ağaçlarından birisidir. Sedir ağaçlarının uygarlık tarihine yön verdiklerini rahatlıkla söyleyebiliriz. Bu ağaçlara diğer bir söylemle Lübnan sediri denilmesinin nedeni, sedirlerin ortaya çıkış yerlerinin Lübnan olmasıdır. Lübnan bayrağına bulunan sedir ağacı sembolü de bu durumu işaret eder. Mezopotamya döneminden günümüze kadar gelen bu ağaçlarla ilgili daha birçok özellik bulunmaktadır.

Sedir ağacını bu kadar önemli yapan özellik ise, tamamen onun yapısıyla ilgili olmaktadır. Bu ağaç çamgiller ailesine aittir. Yaprak dökme gibi bir özelliği yoktur, sürekli yeşil kalır ve iğne yapraklar üzerinde hiç dökülmeden 3-5 yıl boyunca kalabilir. Yaklaşık olarak 30-40 metre kadar boy salarlar ve uygun ortamı bulurlarsa yaklaşık 1000 yıl gibi bir süre kendilerini koruyabilirler. Sedir ağaçlarına yarı ışık ağaçları da denebilir. Neme fazla ihtiyaç duymazlar, fakat sıcağı çok severler. Yetişme evreleri ise çelik, tohum ve aşı vasıtasıyla olmaktadır. Tohumları yağlı bir bünyeye sahiptir ve bu nedenle uzun süre saklanma imkanları yoktur. Yine sedir ağacının tohumları, ekildikleri andan itibaren 15 ile 20 gün sonra ancak çimlenirler. Kireçli, killi ve kumlu topraklarda kolaylıkla yetişebilirler. Sedir ağaçları Akdeniz iklimine ait bir ağaç türüdür. Kışın meydana gelen aşırı sert hava koşullarına karşı çok dayanıklı değildirler.

Sedir Ağacının Yapısı Nasıldır?

Çam ağacıyla oldukça fazla benzerlikler gösteren sedir ağacı, ibre adı verilen yaprak uzunluklarına bakılarak çam ağaçlarından ayrılabilir. Yapraklar kısa ve çok sayıda ibre buket halinde görülüyorsa, bu ağaç sedir ağacıdır. Bu ağaçlar kozalakları ile de çamlardan farklı olmaktadır. Sedir ağacının kozalakları uzunca ve daha cılızdır. Bu kozalaklar genel olarak fıçıya benzetilir ve 26 aylık bir sürede olgunlaşırlar. Aynı zamanda, kozalak pulları denilen yapıları arasında, çam ağaçlarındaki gibi boşluklar bulunmaz. Dünyada yaygın olarak bulunan 4 tür sedir ağacı vardır. Bunlar; himalaya sediri, atlas sediri, Lübnan ve Kıbrıs sedirleridir. Lübnan sedir ağaçları ülkemizde Amanos ve Toros dağları ile Akdeniz havzasında görülebilir.

Sedir ağaçlarının büyümesi zaman almaktadır ve güçlü bir yapıları vardır. Tıpkı çam ağaçları gibi, odunlarında reçine bulunmaktadır. Reçineler sebepsiz yere salgılanmazlar. Sedir ağacı için reçinelerin önemi, ağaç üzerinde oluşabilecek herhangi bir yaranın kapatılması durumunda ortaya çıkar. Sonuç olarak da, ağacın kendisini onarmasını sağlar ve onun mikrop kapmasına engel olurlar. Bu özelliğinde dolayı reçineler, halk arasında mikrop öldürücü olarak da kullanılır.

Sedar Ağacı

Kehribar taşının, sedir ağacındaki reçinelerin fosilleşmesi ile ortaya çıkması da bu ağaçların başka bir özelliğidir. Reçineler, kimyasal yapısı ve kokusu sayesinde sedir ağaçlarını kurtlardan ya da böceklerden de korurlar. Böylece ağaç, bu tür tehlikelere karşı fazlasıyla dayanıklı olur. Reçineler ayrıca yapıştıkları yerin oksijenle temasını kesmesi nedeniyle, sedir ağacı hücrelerinin uzun süre yaşamasına ve taze kalmasına sebep olur. Selvi ve sedir ağaçlarında bulunan reçineler, Eski Mısırlılar tarafından mumyalama geleneklerinde kullanılan bir maddeydi.

Sedir ağacının değerini bilen ve bu ağaçlardan faydalanan toplumlar, özellikle denizcilik sektöründe fazlasıyla gelişmişlerdir. Bunun nedeni ise, sedir ağacı odunlarının gemi yapımı için çok elverişli olmalarıdır. Günümüzde bu ağaçların sayısı git gide azalmaktadır. Bu olumsuz durum, Eski Mısırlılardan beri sedir ağacı odununun çok fazla kullanılmasından dolayı ortaya çıkmıştır.

Yazıyı beğendiyseniz lütfen paylaşın!